Wegwijs: DTB Zuid-Holland

8 mei 2019 at 10:49

 
Nieuw toegevoegd op deze website: Wegwijs: DTB Zuid-Holland.

Het is zeker niet moeilijk om uw weg te kunnen vinden in de DTB-registers via het Nationaal Archief. Aan de hand van voorbeelden kunt u eenvoudig de stappen volgen naar een gezochte doop-, (onder)trouw- of begraafinschrijving.

 

Klapper Kortleven

Vermelding in de districtsklapper van Vijfheerenlanden.
Bron: Nationaal Archief


 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Klakkeloos kopiëren

6 mei 2019 at 18:30

 
Als voorstander van het openbaar toegankelijk maken van digitale bronnen ten behoeve van genealogisch onderzoek, stel ik de informatie op deze website ‘Uit de oude Koektrommel’ voor een ieder beschikbaar. Het mes snijdt daarbij aan twee kanten. Op deze manier heb ik voor eigen onderzoek de bronnen binnen handbereik en u kunt er desgewenst van ‘meeprofiteren’.

Toch zijn er een aantal zaken, die ik u als bezoeker of gebruiker van deze website tot nadenken wil voorleggen. Het elders plaatsen van een link naar deze website of betreffende een onderwerp op deze website is een ‘fluitje van een cent’. Het uitzoeken van links en onderwerpen zeer zeker niet. Gedegen onderzoek kost tijd. Elke link op deze website wordt vóór het plaatsen uitgezocht, uitgeprobeerd en voorzien van de juiste informatie. Wellicht kunt u zich voorstellen, dat al deze links, die bij een onder het menu te vinden onderwerp horen, niet in een middagje spitten zijn samengesteld.
Met regelmaat zie ik in genealogische of ‘allerlei links’ Facebookgroepen en -pagina’s vaak ter opvulling van berichten een link naar een onderwerp op deze website voorbijkomen. Dagen, weken of soms maanden werk aan uit- en onderzoeken wordt op deze manier toch echt wel op een presenteerblaadje aangeboden. Betreft het een link als mogelijk antwoord op een gestelde vraag? Ga gerust uw gang! Gebruikt u een link ter eigener voordeel en gewin van leden? Denk daar eerst eens over na, voordat u klakkeloos de URL gaat kopiëren en plakken! Dergelijke ‘promotie’ van deze website acht ik niet wenselijk en heeft voor mij als webbeheerder enkel financiële nadelen met betrekking tot het dataverkeer, waardoor de voortzetting van deze website zonder gebruik van ongewenste reclame in het geding komt. Bovendien is de kans aanwezig, dat bij het op Facebook publiceren van een link naar deze website of een onderdeel ervan, het auteursrecht wordt geschonden.

Zo nu en dan schrijf ik een artikel over een familielid. Indien ik daar in eigen archief over beschik, wordt er tevens een van een logo voorziene foto van de persoon in kwestie onder copyright bij geplaatst. Het is volstrekt begrijpelijk, dat een dergelijke foto voor eigen gebruik wordt opgeslagen of, al dan niet bewerkt, op eigen risico gepubliceerd wordt in een stamboom. Op zich vind ik dat, ondanks het mij toebehorende en in de disclaimer vermelde intellectuele eigendom, mits geplaatst vanuit een niet-commercieel oogpunt onder vermelding van de juiste gegevens en bron, niet een groot probleem. Ik zou dit willen betitelen als een ‘ingecalculeerd risico’.
Echter, het wordt een kwalijke zaak, indien de foto en de daarbij behorende informatie, of juist het gebrek daaraan, een eigen leven op internet gaat leiden. Daarvoor is degene, die zonder mijn toestemming als auteursrechthebbende de foto vanaf deze website elders meent te kunnen en moeten publiceren, geheel zelf verantwoordelijk. Denkt u daarbij aan de eventuele juridische consequenties, die een dergelijke publicatie met zich mee kan brengen. Dit kan eenvoudig worden voorkomen door contact op te nemen via het contactformulier.

Als voorbeeld van respectloos omgaan met eigendomsrechten en persoonsgegevens geef ik u het volgende. Mijn Bennekomse betovergrootmoeder Louise Jansen krijgt, ‘voor de grap’ de naam Fransien de Leeuw uit de Achterstraat in Vianen 1905 toebedeeld. Daarbij wordt de afbeelding gelukkig wel voorzien van een specifieke bronvermelding, zeg ik cynisch, en de ‘tekst erbij’, waarschijnlijk doelend op het logo, als ‘geweldig toch!’ bevonden. Blijkbaar is er op geen enkel moment bij de plaatster, een lezer(es) of de verantwoordelijke beheerder van de Facebookgroep een belletje gaan rinkelen…

 

Grootmoe Wies FB

Louise Jansen uit Bennekom, of zoals besloten Fransien de Leeuw uit Vianen…
Bron: Openbare Facebookgroep Oud Vianen.

 
Een ander voorbeeld van het negeren van eigendomsrecht. De plaatster heeft gemeend de gehele tekst, inclusief plaatsingsdatum en -tijd alsmede de bij de begeleidende foto’s behorende onderschriften, te kunnen en moeten kopiëren van deze website om het in ongewijzigde vorm zonder bijbehorende bronvermeldingen of schriftelijke toestemming te publiceren. Ik vraag mij toch werkelijk af of sommige beheerders wel op de hoogte zijn van de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid, die het beheren van een Facebookgroep of -pagina met zich meebrengt…

 

Maritje FB

Het verhaal van Maritje de gifmengster.
Bron: Openbare Facebookgroep Historie van de Gemeente Ede in Beeld


 
Maritje FB 1

De gehele tekst is gekopieerd en ongewijzigd gepubliceerd, inclusief de plaatsingsdatum en -tijd alsmede de bij de begeleidende foto’s behorende onderschriften.
Bron: Openbare Facebookgroep Historie van de Gemeente Ede in Beeld


 
 
Tanja van den Berg
Tekst: © Uit de oude Koektrommel
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Wegwijs: Militaire stamboeken Landmacht

2 mei 2019 at 21:02

 
Nieuw toegevoegd op deze website: Wegwijs: Militaire stamboeken Landmacht.

Militaire stamboeken vormen een haast onderschatte bron van informatie voor genealogisch onderzoek. Deze militaire personeelsadministratie bevat de geboortegegevens van de betrokkene, vermelding van zijn ouders, uiterlijke kenmerken, gegevens over zijn militaire loopbaan, eventuele onderscheidingen of opgelopen verwondingen en gegevens over dienstbeëindiging, eventueel overlijden of overgang naar een ander legeronderdeel.

Op zoek naar een ‘verdwenen’ persoon, die niet geëmigreerd lijkt te zijn? Probeer hem eens op te sporen via de militaire stamboeken.

 

Inschrijving Suppletie

Bladzijde uit het stamboek Suppletietroepen West-Indië.
Bron: Nationaal Archief


 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Militaire stamboeken Landmacht 1812-1924

30 april 2019 at 13:29

 
Nieuw toegevoegd op deze website: Militaire stamboeken Landmacht 1812-1924.

Overzicht van de militaire stamboeken ‘Onderofficieren en Manschappen Landmacht 1812-1924’ van Nederlandse legeronderdelen met links naar de scans van FamilySearch. Om de klappers en stamboeken in te zien heeft u een (gratis) account bij FamilySearch nodig.
 
 

Inschrijving van Joseph Ubeda in het stamboek van het 7e Regiment Infanterie

Inschrijving van Joseph Ubeda in het stamboek van het 7e Regiment Infanterie.
Bron: FamilySearch


 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Niet weggooien maar inleveren!

30 maart 2019 at 18:30

 
Vaker dan mij lief is krijg ik als webbeheerder het één en ander aan documenten te koop aangeboden die, naar men zegt, ‘anders in de paperversnipperaar zullen verdwijnen’. Ik zie het niet echt als mijn missie om op dergelijke dubieuze praktijken in te gaan; wel als mijn plicht om deze personen te verwijzen naar een museum, instelling of plaatselijke (historische) vereniging. De papierversnipperaar is beslist geen goede optie!

Overweegt u afstand te gaan doen van voorwerpen of documenten uit uw familie, neem dan eens contact op met een organisatie bij u in de buurt, of bezoek eens één van de inzameldagen. In overleg is er veel mogelijk.

Voor spullen uit de Tweede Wereldoorlog wordt er tweejaarlijks op 3 mei en 14 augustus de landelijke actie ‘Niet Weggooien’ georganiseerd. Dit jaar bent u weer van harte welkom met uw materiaal. Meer informatie en een overzicht van de deelnemende organisaties kunt u vinden op de website Actie Niet Weggooien.

 

Vuilnisbak

Niet weggooien maar inleveren!
Bron: © Uit de oude Koektrommel


 
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Wegwijs: Nederlandse militairen in het leger van Napoleon

24 maart 2019 at 00:51

 
Nieuw toegevoegd op deze website: Wegwijs: Nederlandse militairen in het leger van Napoleon.

Het kan gebeuren dat u tijdens uw onderzoek een vermelding tegenkomt over een voorouder, die in het leger van Napoleon heeft gediend. Wanneer u de betreffende persoon in de databank ‘Nederlandse militairen in het leger van Napoleon’ van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft gevonden, zult u de melding tegenkomen: Bewaarplaats Service Historique de la Défense, Vincennes/Parijs (niet te raadplegen bij het NIMH). De digitale zoektocht lijkt daarmee te eindigen.

Toch is een deel van deze militaire stamboeken zeker online te vinden. Het gaat daarbij om stamboeken die vallen onder de subseries 20 YC en 21 YC, die betrekking hebben op de Keizerlijke Garde en de regimenten Infanterie van Linie. De genoemde subseries zijn te vinden op de website ‘Mémoire des Hommes’ van het Franse Ministerie van Defensie. Aan de hand van een voorbeeld zal het stappenplan worden uitgelegd, zodat ook degene die de Franse taal onvoldoende machtig is eenvoudig bij de stamboeken op de Franse website uit kan komen.

 

Frans stamboek

Stappenplan voor het vinden van een inschrijving in een Frans stamboek.
Bron: Mémoire des Hommes

 
Tevens vindt u op de pagina hoe u een groot deel van de overlijdensverklaringen uit de registers van Den Haag, betreffende in het ziekenhuis overleden Nederlandse militairen in Franse krijgsdienst over de periode 1792-1815, kunt vinden.

 

Overlijdensverklaring Franse Dienst

Franse overlijdensverklaring.
Bron: FamilySearch


 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Verborgen Verleden van Nederland

20 maart 2019 at 10:45

 
In de nieuwe 8-delige serie ‘Verborgen Verleden van Nederland’ (NTR/NPO 2, van de makers van ‘Verborgen Verleden’) gaat presentator Waldemar Torenstra op zoek naar de (verborgen) geschiedenis en de verhalen, die schuilgaan achter verschillende bijzondere plekken in Nederland, van heden tot verleden.

Voor het nieuwe programma is men nog op zoek naar vragen en verhalen over de volgende plekken:
 

  • De Portugese Synagoge in Amsterdam
  • Het Vrijthof in Maastricht
  • Giethoorn
  • De Oude Haven in Rotterdam
  • Hotel Des Indes in Den Haag
  • Paleis Soestdijk
  • De Martinitoren in Groningen

 
Gaat er in uw familie al jaren een verhaal rond dat raakt aan één van deze plekken, bent u benieuwd naar wat een voorouder precies op die plek gedaan heeft, heeft u nog voorwerpen of brieven op zolder liggen waarin het gaat over één van deze plekken of bent u gewoon nieuwsgierig naar het antwoord op een vraag over één van deze plekken, neem dan contact op met de redactie van het programma via VVNL@blazhoffski.nl of via telefoonnummer 020 301 8478.

Op de facebookpagina van het programma kunt u terecht voor meer nieuws en plekken waar nog onderzoek naar gedaan gaat worden.
 
Tekst (aangepast): Verborgen Verleden van Nederland
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Jan Vermeer en Teunisje Hulstein

16 maart 2019 at 16:41

 
Mijn overgrootvader Jan Vermeer werd op 14 november 1880 in Bennekom geboren als zoon van Casper Vermeer en zijn tweede vrouw Helena van Deelen. Vader Casper was eerder weduwnaar van Grietje Riggelink. Zijn jeugd bracht mijn overgrootvader door aan de Dorpsstraat 179a; dit huis zou later de nummering 44-46 krijgen.
Jan was niet groot. Met zijn lengte van 1 meter en 52 centimeter werd hij daarom ook door de Militieraad vrijgesteld van de dienst uit hoofde van ‘te zijn onder de maat’. Misschien hadden zij daar wel een punt!

 

Geboorteakte Jan Vermeer

Geboorteakte van Jan Vermeer.
Bron: Stadsarchief Ede


 
Extract Nationale Militie Jan Vermeer

Extract van de Nationale Militie. Jan Vermeer was met zijn 1.52 meter ‘onder de maat’.
Bron: FamilySearch


 
Militieregister Jan Vermeer

Gedeelte uit het militieregister.
Bron: Archieval.nl

 
Op 2 december 1905 trouwde Jan, arbeider en opperman van beroep, in Ede met mijn overgrootmoeder Teunisje Hulstein. Teunisje, Teun genoemd, werd op 11 september 1885 in Bennekom geboren. Zij was de dochter van Rut Hulstein en Louise Jansen. Teunisje groeide op aan de Laarweg 62, na omnummering in 1962 nummer 10 geworden.
Op zeventienjarige leeftijd verruilde zij op 26 juni 1903 voor ruim een jaar Bennekom voor Den Haag. Waarschijnlijk zal zij daar als dienstbode aan de slag zijn gegaan. In Den Haag was de behoefte groot aan dienstboden, die doorgaans per jaar werden ‘besteed’.

 

Geboorteakte Teunisje Hulstein

Geboorteakte van Teunisje Hulstein.
Bron: Archieval.nl


 
Huwelijksakte Jan Vermeer en Teunisje Hulstein

Huwelijksakte van Jan Vermeer en Teunisje Hulstein.
Bron: Archieval.nl

 
Als pasgetrouwd stel namen mijn overgrootouders hun intrek in een woning op de Laarweg 69, in 1921 gevolgd door Groep de Laar 12. Waar Groep de Laar precies heeft gelegen is onduidelijk. Vanaf 1921 zijn in het arme noordoostelijke gebied van Bennekom met verspreide bebouwing de straatnamen ‘Laarweg’ en (het inmiddels verdwenen) ‘Laarpad’ ingevoerd. Onderscheid wordt er tevens gemaakt tussen ‘Laarweg’ en ‘De Laar’. Huisnummer 12 voor ‘De Laar’ ontbreekt in de ‘Straatreconstructie van J.G. Hartgers’. Het is dan ook aannemelijk dat ‘Groep de Laar’ een deel was van ‘De Laar’ en mogelijk het vroegere ‘Laarpad’.

 

Gereconstrueerde persoonskaart van Jan Vermeer

Gereconstrueerde persoonskaart van Jan Vermeer.
Bron: Archieval.nl


 
Gereconstrueerde persoonskaart van Teunisje Hulstein

Gereconstrueerde persoonskaart van Teunisje Hulstein.
Bron: Archieval.nl

 
In 1930 woonden mijn overgrootouders inmiddels op de Laarweg 14. Na omnummering in 1941 werd dit nummer 20. Voordat het huis in 1967 werd gesloopt, heeft mijn vader nog een foto gemaakt. Deze foto had in mijn ouderlijk huis een mooi plekje op de muur boven de voorzetkachel in de voorkamer.
De deel werd ‘studio’ genoemd. Hier repeteerde toneelvereniging KDS (Kunst Door Studie), opgericht in 1931, waar in de loop der jaren heel wat familieleden lid van zijn geweest, waaronder mijn ouders, die tevens grimeurs waren voor de toneelvereniging, en mijn grootouders. Zelf stond ik destijds in de kinderwagen achter de coulissen. Later werd er om toerbeurten bij de leden thuis gerepeteerd. Als kind mocht ik er soms bij aanwezig zijn als ‘wij’ aan de beurt waren. Wat een feest! Nog altijd bewaar ik een oud politie-uniform en een ‘deftig bontje’, die ooit gebruikt zijn voor een toneelvoorstelling.

 

Laarweg

Het huis aan de Laarweg 14, door omnummering nummer 20 geworden. Toneelvereniging KDS repeteerde in de deel, de ‘studio’ genoemd.
Bron: © Uit de oude Koektrommel


 
Toneelvereniging KDS

Toneelvereniging KDS (Kunst Door Studie).
Staande v.l.n.r.: Marie Meijer, Jo van Beek-van Ingen, Antje Vermeer-de Wit (echtgenote van Rut Hulstein, zittend de tweede man van links), Leen Borst, mijn oma Teun Jansen-Vermeer, Teus Zaaier, Mien Veldhuisen-Meijer en mijn oudoom Chris Jansen.
Zittend v.l.n.r.: dhr. Meijer (tevens souffleur), mijn oudoom Rut Vermeer, Bart Hoefakker, Wim Wolve en mijn opa Jan Jansen.
Bron: © Uit de oude Koektrommel


 
Toneeluitvoering KDS

Toneeluitvoering van Toneelvereniging KDS.
Bron: © Uit de oude Koektrommel

 
Mijn overgrootouders kregen negen kinderen: zes dochters en drie zonen. Mijn oudtantes Helena (Lena),  Louise (Wies; mijn peettante), Catharina (Trien) en Dientje (Dien) heb ik allemaal mogen kennen. Dochter Rika werd slechts zes jaar oud en de hekkensluiter van het gezin was mijn oma Teunisje (Teun).
De zonen heetten Rut. De ‘eerste’ Rut was de tweelingbroer van Dientje. Zij waren te vroeg geboren en mij is altijd verteld, dat de twee kinderen in kistjes bij de kachel stonden als een soort couveuse. Ondanks het feit dat Dientje veel kleiner zou zijn geweest dan Rut, heeft zij het wel gehaald en is Rut na tien dagen alsnog overleden. De ‘volgende’ Rut werd slechts zestien maanden oud; een half jaar na zijn overlijden is mijn oudoom Rut nog geboren.

 

Het gezin Vermeer-Hulstein

Jan Vermeer en Teunisje Hulstein met hun kinderen (v.l.n.r.) Dien, Trien, Teun, Rut, Lena en Wies.
Bron: © Uit de oude Koektrommel


 
IJscowagen Laarweg

Teunisje Hulstein en Jan Vermeer met hun kinderen Teunisje en Rut bij de ijscowagen van Holewijn op de Laarweg.
Bron: © Uit de oude Koektrommel

 
Helaas heb ik deze overgrootouders van mijn oma’s kant nooit mogen kennen. Mijn overgrootvader is op vijfenzeventigjarige leeftijd in Bennekom overleden op 24 juni 1956. Mijn overgrootmoeder volgde hem bijna zeven jaar later op 20 april 1963 op zevenenzeventigjarige leeftijd.

 

Overlijdensakte Jan Vermeer

Overlijdensakte van Jan Vermeer.
Bron: Archieval.nl


 
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Uit de oude Koektrommel over de landsgrens tijdens een prachtig Gentbrugs initiatief!

2 maart 2019 at 14:34

 
Eind vorig jaar ontving ik van Etienne Huyghe een verzoek om de website Uit de oude Koektrommel te mogen vermelden en uit te leggen tijdens de Februari-sessie Genealogie voor amateur-genealogen in de leeftijd tussen zestig en negentig jaar.
Al voor het vijfde jaar wordt er maandelijks in Lokaal Diensten Centrum Speltincx te Gentbrugge een sessie Genealogie georganiseerd, waarbij onder andere aan de hand van een Power Point presentatie allerhande genealogie-gerelateerde onderwerpen worden belicht. Ldc Speltincx is één van de tien lokale dienstencentra van het OCMW (Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) Gent, die als doel hebben de buurtbewoners, vooral de senioren, zo lang mogelijk op een kwaliteitsvolle manier thuis te laten wonen.

Tijdens de sessie van 7 februari jongstleden werd uitvoerig aandacht besteed aan de website, waarbij getracht werd ‘de veelzijdigheid en praktische kant van de site te belichten’, aldus Etienne Huyghe. Hij vervolgt, ik citeer: ‘…zou ik alle mensen die belangstellen in genealogie willen aanraden deze site ‘tenminste’ te overlopen……, het is niet enkel een welkome afwisseling, maar vooral een bijdrage in je ontwikkeling als amateur-genealoog en op termijn zal blijken dat het een niet te verwaarlozen factor is in tijd.’ En met betrekking tot de pagina België: ‘Mijns inziens overzichtelijk, nuttig en praktisch met vooral de ontelbare links naar sites, waarop iets kan gevonden worden.
Deze waarderende woorden zijn voor mij als webbeheerder een mooie opsteker en extra stimulans om de weg te vervolgen, die ik met mijn website ben ingeslagen.

Etienne Huyghe is met zijn ‘vergevorderde leeftijd’ als vrijwilliger betrokken bij de begeleiding van de genealogie-sessies en sinds zeven jaar als wandelgids voor OCMW Gent. Via zelfstudie heeft hij zich het werken met de PC en het stamboomonderzoek eigen gemaakt. Waarvoor mijn respect! Met veel hulp en steun heeft hij zijn steentje weten bij te dragen om samen met zijn medestanders van het eerste uur het genealogie-initiatief te doen slagen.
Als groot bewonderaar van de Nederlandse prestaties en inspanningen betreffende genealogie stelt hij zich ten doel de achterstand ten opzichte van de Belgische buurlanden in te halen. Hij realiseert zich, dat hem dat gezien zijn leeftijd niet zal lukken. Zijn hoop is daarom gevestigd op de jongere generatie(s). Daarnaast is hij van mening, dat senioren, die maar blijven denken dat ze te oud zijn om ‘over te schakelen’, het niet bij het rechte eind hebben en heeft hij de stille wens, dat zij toch de daad bij het woord zullen voegen.

Zijn verhaal raakt mij en zet mij tegelijkertijd aan tot nadenken. Mijn visie met betrekking tot genealogie verschilt in wezen niet zoveel. Zelf ben ik een groot voorstander van het, bij voorkeur gratis, openbaar toegankelijk maken van digitale bronnen ten behoeve van genealogisch onderzoek. Op die manier komt genealogie ook binnen handbereik te liggen van geïnteresseerden met een financiële of mobiele beperking. Hoe belangrijk kan het zijn te weten waar jouw wortels liggen. Immers, geen heden zonder verleden. Je bent wie jouw voorouders waren.

In Nederland mogen we ons best ‘verwend’ noemen met dergelijke, in snel toenemende mate, openbare bronnen, die mede door de inzet van vele vrijwilligers beschikbaar zijn of worden gemaakt. Bovendien wordt er via diverse archiefinstellingen en historische verenigingen het nodige georganiseerd met betrekking tot geschiedkundige en genealogische onderwerpen. Echter, er lijkt, zeker op plaatselijk niveau, weinig belangstelling te bestaan om tegen geringe kosten genealogie bereikbaar te maken voor het geïnteresseerde publiek, dat haast lijkt te verdwalen in de hedendaagse digitale wereld en zeker een steuntje in de rug kan gebruiken. Mijns inziens mogen wij een voorbeeld nemen aan het prachtige Gentbrugse initiatief!
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel
Met speciale dank aan Etienne Huyghe.
Webblog sessies genealogie: Speltincx Genealogie
OCMW Gent Speltincx: informatie
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr

Wijnverlater Samuel Knowles

4 februari 2019 at 12:28

 
Samuel Knowles, gedoopt op 28 april 1641 in de Groninger A-Kerk, brengt zijn jeugd door in de Boteringestraat. Zijn ouders zijn de Engelse handschoenmaker Richard Knowles en de uit Vlissingen afkomstige Francijntie Perin.

 

Doop Samuel Knowles

Doopinschrijving van Samuel Knowles.
Bron: AlleGroningers


 
A-Kerk Groningen

De A-Kerk in Groningen; 1649, Atlas van Loon (Public Domain).
Bron: Wikimedia

 
Evenals de andere kinderen uit het gezin, besluit ook Samuel niet te kiezen voor een leven in de stad Groningen. Hij vertrekt naar Amsterdam. Daar gaat hij op 22 februari 1664 in ondertrouw met de Amsterdamse Elisabeth Goethand. Het schepenhuwelijk volgt op 18 maart 1664.
Samuel is op dat moment wijnverlater van beroep en woont aan de Nes. Elisabeth, Lijsbeth genoemd, is woonachtig op de Vijgendam. Zij is de dochter van de Engelse Carel Goethand, ook bekend als Charles Goodhand, een vooraanstaand lid van de ‘Engelse Kerk’.

 

Huwelijksinschrijving Samuel Knowles en Elisabeth Goethand

Huwelijksinschrijving van Samuel Knowles en Elisabeth Goethand; Amsterdam, 22 februari 1664.
Bron: Stadsarchief Amsterdam


 
Schepenhuwelijk Samuel Knowles en Elisabeth Goethand

Inschrijving schepenhuwelijk van Samuel Knowles en Elisabeth Goethand.
Bron: FamilySearch


 
Nes Amsterdam

Gezicht op de Grote en Kleine Vleeshal aan de Nes te Amsterdam. Links de Grote Vleeshal, gevestigd in de kapel van het voormalige Sint-Pietersgasthuis. Rechts de Kleine Vleeshal, gevestigd in de kapel van het voormalige Sint-Margarethaklooster. In het midden de Boeren- of Riviervismarkt; Jacob van Meurs (mogelijk)1663-1664.
Bron: Rijksmuseum

 
Op 10 mei 1664 legt Samuel als ‘wijncoper’ zijn poorter eed af. Nou laat het beroep wijnkoper weinig aan de verbeelding over. De invulling van het beroep wijnverlater daarentegen moest toch wel worden opgezocht.

 

Poorterschap Samuel Knowles

Samuel Knowles legt in Amsterdam op 10 mei 1664 zijn poorter eed af.
Bron: Stadsarchief Amsterdam

 
De gezworen wijnverlater, wijnroeier of wijnpeiler stelde met behulp van een peilstok of wijnroede en wiskundige berekeningen de hoeveelheid vloeistof in een vat vast om te bepalen hoeveel belasting er betaald diende te worden. Belastbare vloeistoffen waren onder andere olie, wijn, traan, bier, wijn, cognac en overige gedistilleerde ‘wateren’, azijn en zeep. Het bepalen van de hoeveelheid vloeistof werd ‘roeien’ genoemd; vandaar het beroep ‘wijnroeier’. De wijnverlater had tevens het recht om wijnen te ‘versnijden’, wat inhield dat hij verschillende wijnen mocht mengen.
De wijnroeiers handelden in dienst van de Gildebroeders van het Kuipers en Wijnverlaters Gilde van de stad. Particulieren en handelaren konden tegen betaling een beroep op hun doen. Dit werd geregeld via het comptoir. Er werd betaald per grootte van een geijkt vat. Zodra een vat voldeed aan de door de stad voorgeschreven maat, werd het van een merkteken voorzien, waarbij elk merkteken stond voor een bepaalde inhoudsmaat. Op deze manier ontstond in steden of wijnstapelplaatsen een eigen systeem van wijnroeierstekens.
Ondanks het verschil in technieken waren de wiskunde berekeningen, die werden gebruikt voor het meten van lange afstanden, hoogten en onregelmatige percelen, hetzelfde als die voor het meten van de grootte van vaten en de hoeveelheid vloeistof. De beroepen van landmeter en wijnroeier gingen dan ook vaak samen.

 

Schoolboeck van de Wynroyeryen

Uit het ‘Oprecht, grondich en rechtsinnigh Schoolboeck van de Wynroyeryen’ van 1663.
Bron: archive.org


 
Wijnroeiersteken

Wijnroeiersteken.
Bron: Erfgoed Breda

 
Buiten de vermelding van wijnverlater in de huwelijksinschrijving, is over Samuel verder geen documentatie te vinden met betrekking tot dit beroep. Mogelijk is het beroep van wijnkoper voor hem een uitbreiding geweest van het beroep wijnverlater. Zijn naam komt wel voor in de lijst met namen van wijnkopers, die terug te vinden is in de documentatie van het Amsterdamse Wijnkopersgilde.

 

Vier overlieden van het wijnkopersgilde te Amsterdam

Vier overlieden van het wijnkopersgilde te Amsterdam (1673).
Bron: Geheugen van Nederland (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)


 
Lijst van wijnverkopers

Vermelding in de lijst met namen van wijnkopers.
Bron: Stadsarchief Amsterdam

 
Op 15 december 1664 wordt een zoontje Naetaniel gedoopt in de Amsterdamse Oudezijds Kapel. Doopgetuige is Samuels zwager Pietter Arijaensz van Antwaerpen, die getrouwd is met de eveneens naar Amsterdam vertrokken zus Catheleijntie Knowles. Waarschijnlijk wonen Samuel en Lijsbeth dan al op de Oudezijds Achterburgwal.
Samuel heeft zijn zoontje niet mogen zien opgroeien; hij overlijdt al jong op 25-jarige leeftijd en wordt op 6 november 1666 begraven in de Zuiderkerk. Weduwe Lijsbeth gaat exact twee jaar later in Amsterdam in ondertrouw met de uit Vianen afkomstige wijnverlater Albertus van Cuijlenburg. Zij wordt op 22 maart 1684 begraven in de Oude Kerk.

 

Begraafinschrijving Samuel Knowles

Begraafinschrijving van Samuel Knowles in het gaarderboek van de Zuiderkerk.
Bron: Stadsarchief Amsterdam


 
 
Tekst: Uit de oude Koektrommel
Bronnen: AlleGroningers, Stadsarchief Amsterdam, Archive, Verhalenwiki, Erfgoed Breda, Lens on Leeuwenhoek en DBNL
 
 

Deel het Uit de oude Koektrommel bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Buffer this page
Buffer
Share on Tumblr
Tumblr
error: Helaas, uw saldo is niet toereikend voor deze actie.