U hoeft geen doelwit te zijn om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit. Iedereen die verbonden is met het internet kan geraakt worden. Ook, of misschien zelfs juist, als u hobbymatig gebruik maakt van het internet.

Veel genealogische en familiehistorische onderzoekers of websitebeheerders blijken hun digitale weerbaarheid niet als hoogste prioriteit te zien. Dat is zorgelijk te noemen in een land, waarin zo’n beetje alles digitaal aangestuurd en geregeld is. Waarschijnlijk staat ook ú digitaal in contact met bijvoorbeeld overheidsorganen, organisaties, bedrijven, archieven (en personen). Het is geen geheim dat een groot deel van deze instellingen hun digitale veiligheid onvoldoende kunnen waarborgen. De slecht beschermde cybergebruiker mag daarom persoonlijk rekenen op een verhoogde digitale dreiging.

Cybercriminelen zoeken de weg van de minste weerstand om toegang te krijgen tot systemen. Zij werken veelal binnen ketens. Stel, bedrijf/instelling/persoon A is het doelwit van cybercriminelen. Echter, bedrijf/instelling/persoon A heeft de cyberbeveiliging behoorlijk voor elkaar. Dat wordt te lastig. In dat geval zal men op zoek gaan naar een toegang bij bedrijf/instelling/persoon B, waarvan zij weten of vermoeden dat er een digitale connectie is met het oorspronkelijke doelwit. Zo wordt de connectieketen afgewerkt tot men uiteindelijk binnen de systemen van doelwit A heeft weten door te dringen. Ongemerkt en ongewenst kan u dus een belangrijke rol spelen binnen dit geheel.

Het is onmogelijk om uw computer, laptop, smartphone of tablet voor de volle honderd procent te beveiligen tegen ongewenste digitale criminele activiteiten, zoals aanvallen in de vorm van DDoS, malware, wiperware, (SMS) phishing, ransomware en desinformatie. Toch kunt u de nodige maatregelen treffen om de impact van een eventuele cyberaanval te verlagen:
 
 
• Houd uw computer up-to-date. Installeer updates direct of in ieder geval zo snel mogelijk.

• Laad uw mobiele telefoon niet op via de usb-ingang van uw computer. Zo voorkomt u eventuele infectieoverdracht van het ene apparaat op het andere.

• Stel sterke wachtwoorden in en gebruik niet voor alle logins hetzelfde wachtwoord.

• Schakel de functie Automatische WiFi-verbinding uit. Gratis wifi-verbindingen op openbare plaatsen hebben vaak geen wachtwoord, waardoor uw apparaat kwetsbaar is voor hacking.

• Zorg voor goede back-ups die niet verbonden zijn met het internet. Het is handig om (familie)foto’s en waardevolle documentatie op te slaan op bijvoorbeeld een usb-stick of een externe harde schijf.

• Werkt u met een stamboomprogramma, dan is het verstandig om de gegevens ervan als GEDCOM-bestand op een usb-stick of een externe harde schijf op te slaan. Vergeet niet het GEDCOM-bestand regelmatig te updaten om zo ook de meest recente gegevens te behouden.

• Let op de beveiliging van links en extensies van de bestanden die u probeert te openen.

• Een beveiligde website kunt u herkennen aan het ‘slotje’ en de vermelding https: // in de adresbalk.

• Controleer het e-mailadres van binnengekomen berichten. Onlangs ontving ik van een bekende contactpersoon een e-mail met de juiste contactnaam, maar met een ‘vreemd’ e-mailadres. Het verzoek was of ik een OneDrive-bestand wou bekijken via de link in het bericht. Het account van de contactpersoon bleek gehackt te zijn.

• Maak gebruik van goede antivirussoftware en voer de updates daarvan direct of zo snel mogelijk uit.
Er is veel keuze in gratis en betaalde antivirussoftware. Mijn ervaring is dat betaalde antivirussoftware over het algemeen beter en meer bedreigingen herkent en rapporteert en hiertegen actie onderneemt. Maar ook in betaalde antivirussoftware zit wel degelijk verschil. Zelf werk ik al jaren tot grote tevredenheid met de betaalde ESET-antivirussoftware.

• Gebruik als webbeheerder altijd een Secure Sockets Layer certificaat. Alhoewel dit al jaren wettelijk verplicht is voor websites (waarbij een mogelijkheid bestaat voor het uitwisselen van persoonsgegevens via onder andere een inlog, contactformulier of betaalde diensten), kom ik nog veel onbeveiligde (genealogische) websites tegen. Het mes snijdt aan twee kanten. Bij gebruik van een SSL-certificaat beschermt u uzelf en uw websitegebruikers. Daarnaast zal door de geregistreerde beveiliging uw website door Google hoger worden gerangschikt in de zoekresultaten. Op de langere termijn zal Google een onbeveiligde website zelfs niet langer meer vertonen.
Gratis SSL-certificaten zijn beperkt geldig en bieden in veel gevallen niet een optimale veiligheid. Al voor een kleine investering (€ 6,04 in 2022) bent u voor een jaar goed beschermd tegen onderschepping van gegevens door derden. (Zie: Welk SSL Certificaat moet ik kiezen?)
 
 
Tot slot wil ik graag nog een persoonlijke opmerking toevoegen over het delen van vertrouwelijke informatie. In toenemende mate krijg ik als webbeheerster persoonsgegevens via het contactformulier toegestuurd. U moet daarbij denken aan (mobiele) telefoonnummers, woonadressen, leeftijden en zelfs foto’s van de persoon in kwestie (en familieleden). Voor de afhandeling van uw vraag of verzoek is dit volstrekt overbodig. Contact met mij zal enkel plaatsvinden via e-mail. Op die manier is het voor beide partijen duidelijk welke eventuele afspraken schriftelijk zijn overeengekomen.
 
 
Tanja Enklaar
Eigenaresse Uit de oude Koektrommel

Zie voor meer informatie: MJB Events PR (Cybersecurity) en MJB Events PR (Website).

Tekst: © Uit de oude Koektrommel
 
 

 
Vaker dan mij lief is krijg ik als webbeheerder het één en ander aan documenten te koop aangeboden die, naar men zegt, ‘anders in de paperversnipperaar zullen verdwijnen’. Ik zie het niet echt als mijn missie om op dergelijke dubieuze praktijken in te gaan; wel als mijn plicht om deze personen te verwijzen naar een museum, instelling of plaatselijke (historische) vereniging. De papierversnipperaar is beslist geen goede optie!

Overweegt u afstand te gaan doen van voorwerpen of documenten uit uw familie, neem dan eens contact op met een organisatie bij u in de buurt, of bezoek eens één van de inzameldagen. In overleg is er veel mogelijk.

Voor spullen uit de Tweede Wereldoorlog wordt er tweejaarlijks op 3 mei en 14 augustus de landelijke actie ‘Niet Weggooien’ georganiseerd. Dit jaar bent u weer van harte welkom met uw materiaal. Meer informatie en een overzicht van de deelnemende organisaties kunt u vinden op de website Actie Niet Weggooien.

 

Vuilnisbak

Niet weggooien maar inleveren!
Bron: © Uit de oude Koektrommel

 
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel
 
 

 
Zo nu en dan schrijf ik een artikel over een familielid. Indien ik er in mijn eigen archief over beschik, wordt er tevens een van een logo voorziene foto van de persoon in kwestie onder copyright bij geplaatst. Dat deze foto’s ineens ongevraagd elders op het internet opduiken, lijkt daarbij haast onontkomelijk. Het wordt pas echt een kwalijke zaak als hele teksten klakkeloos gekopieerd terug te vinden zijn of als een foto met bijbehorende persoonsgegevens een eigen leven gaat leiden op het internet.

In de genealogie kunt u niet om het Auteursrecht (copyright) heen. Ook niet bij hobbymatig en niet-commercieel gebruik van het internet. Wellicht deelt u weleens een foto of tekst, die niet van u is, of plaatst u regelmatig een hyperlink in bijvoorbeeld een Facebookgroep. De wetgeving betreffende het verveelvoudigen van publicaties is uitgebreid. In dit artikel zal ik mij beperken tot een korte en zeker niet volledige uitleg over het delen van rechtmatig gepubliceerde content en hyperlinks, waar u als genealogische onderzoeker mogelijk mee te maken heeft of kan krijgen. Meer uitleg vindt u via Archiefwet, AVG, Auteursrecht en Portretrecht. Voor alle bepalingen in de Auteurswet wil ik u verwijzen naar de Wettenbank van de Overheid.
 
 
 
Auteursrecht

De auteursrechthebbende van een werk heeft het recht om het werk te verveelvoudigen of openbaar te maken. In principe kan er vanuit worden gegaan, dat op alle beschikbare werken op internet, zoals teksten en afbeeldingen, auteursrecht rust. Zodra een werk wordt gemaakt ontstaat automatisch de bescherming door het auteursrecht; auteursrecht hoeft niet aangevraagd te worden. Er is dus altijd toestemming van de maker nodig om het werk te mogen hergebruiken, tenzij expliciet is aangegeven dat dit, eventueel onder voorwaarden, is toegestaan. Elke keer dat een werk openbaar gemaakt wordt, is een nieuwe verveelvoudiging en is er steeds opnieuw toestemming nodig van de maker. Dat een publicatie openbaar is gemaakt, wil niet zeggen dat deze vrijelijk mag worden gebruikt.

Voor een auteursrechtelijke bescherming moet een werk origineel zijn, dat wil zeggen een geheel eigen creatie van de maker, onafhankelijk van een ander werk. Bewerkingen als het bijsnijden, vervagen of verscherpen van een afbeelding om het vervolgens in deze gewijzigde vorm te publiceren is dus niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van de maker.

Het auteursrecht op een werk vervalt 70 jaar na het overlijden van de maker, te rekenen van de 1e januari van het jaar volgend op het sterfjaar. Is op geen enkele manier de identiteit van de maker te achterhalen, dan vervalt het auteursrecht op het werk 70 jaar na rechtmatige openbaarmaking van het werk, te rekenen van de 1e januari van het jaar volgend op deze eerste rechtmatige openbaarmaking.
 
 
 
Foto’s en afbeeldingen

Vrijwel elke foto of afbeelding is beschermd door het auteursrecht. Dat houdt in dat, op enkele uitzonderingen na, een foto niet zonder toestemming mag worden openbaargemaakt of verveelvoudigd. Ook niet bij hobbymatig en niet-commercieel gebruik, tenzij door de maker of eigenaar expliciet is aangegeven dat openbaarmaking of herpublicatie, eventueel onder voorwaarden, is toegestaan. Aangezien de auteursrechtelijke bescherming automatisch ontstaat wanneer een werk wordt gemaakt, is het niet nodig dat een foto is voorzien van een watermerk, een logo, een vermelding van copyright of een vermelding All rights reserved/Alle rechten voorbehouden om deze bescherming aan te geven. Bij publicatie van een portretfoto speelt ook nog eens het portretrecht. Daarover kunt u meer lezen in portretrecht.

Het bezitten van een foto in eigen archief betekent overigens niet dat de foto ook gepubliceerd mag worden. Het auteursrecht loopt, zoals hierboven vermeld, tot 70 jaar na het overlijden van de maker, te rekenen van de 1e januari van het jaar volgend op het sterfjaar. Zo is bijvoorbeeld een foto, die in 1900 in opdracht is gemaakt door een 20-jarige fotograaf, die in 1960 is overleden, pas op 1 januari 2031 vrij van auteursrecht. Het is dus mogelijk, dat op een foto uit 1900 nog steeds auteursrecht rust.

Stel u schrijft een artikel op uw genealogische website en u heeft op het internet een auteursrechtelijk beschermde afbeelding gevonden, die u graag ’ter versiering’ van uw artikel zou willen gebruiken. Het downloaden en uploaden van deze afbeelding is niet toegestaan. Toch is het vooralsnog onder voorwaarden mogelijk om de afbeelding te gebruiken door deze te ‘embedden’, zolang een content maar een eigen URL heeft en de functie niet is uitgezet door de maker. Bij het embedden sluit u de bron-URL in tussen een html-code, waardoor de content volledig op de oorspronkelijke website en server blijft staan, maar getoond wordt op uw website. U download en upload bij dit proces de afbeelding niet, waardoor het niet geldt als verveelvoudiging.
Aan het embedden of insluiten van content zijn wel voorwaarden verbonden. Zo moet de content al openbaar en vrij toegankelijk gepubliceerd zijn; er mag dus geen inlog voor nodig zijn of op een andere manier zijn afgeschermd voor publiek en het mag geen betaalde dienst betreffen. Bovendien mag er met deze handeling geen nieuw publiek bereikt worden.
Alhoewel niet verplicht, is het wel zo netjes om de ingesloten afbeelding te voorzien van een bronvermelding en eventueel een hyperlink naar de oorspronkelijke website of content.

 
Als voorbeeld van het ‘aan de laars lappen van regels’ trof ik het volgende aan op Facebook.

Mijn Bennekomse betovergrootmoeder Louise Jansen krijgt de naam Fransien de Leeuw uit de Achterstraat toebedeeld. De foto zou gemaakt zijn in 1905, zo wordt besloten. ‘Fransien’ wordt daarbij gekoppeld aan een plaats waar zij geen enkele connectie mee had. Als specifieke bronvermelding wordt aangegeven ’tussen de oude foto’s van (plaatsnaam)’. en de ’tekst erbij’, waarschijnlijk doelend op het logo, als ‘geweldig toch!’ bevonden.
Met de beste wil kon ik geen enkele reden bedenken, wat de publicatie van deze foto in de plaatselijke Facebookgroep zou moeten rechtvaardigen…

 

VB FB 6

Louise Jansen uit Bennekom, of zoals besloten Fransien de Leeuw…

 
 
Teksten

Het auteursrecht op teksten werkt hetzelfde als bij afbeeldingen. Op een tekst rust auteursrecht zolang er maar sprake is van een intellectuele schepping; origineel en dus een geheel eigen creatie van de maker. Zodra een werk wordt gemaakt ontstaat automatisch de bescherming door het auteursrecht. Een auteursrechtelijk beschermde tekst mag niet verveelvoudigd worden. Er is dus altijd toestemming van de maker nodig om het werk te mogen hergebruiken, tenzij expliciet is aangegeven dat dit, eventueel onder voorwaarden, is toegestaan.
Het veranderen, aanpassen of wijzigingen van een tekst geeft nog geen recht op gebruik, tenzij het een parodie betreft.

 
Als voorbeeld van het ‘één op één kopiëren’ trof ik het volgende aan op Facebook.

Een lid van een plaatselijke Facebookgroep heeft gemeend de gehele tekst, inclusief plaatsingsdatum en -tijd alsmede de bij de begeleidende foto’s behorende onderschriften, te kunnen en moeten kopiëren van deze website om het in ongewijzigde vorm zonder bijbehorende bronvermeldingen te publiceren. Daarbij is een embedded (ingesloten) afbeelding (hier uiteraard niet getoond) uit het oorspronkelijke artikel door de publicatie in de Facebookgroep een herpublicatie geworden.

 

Maritje FB 1

De gehele tekst is gekopieerd en ongewijzigd gepubliceerd, inclusief de plaatsingsdatum en -tijd alsmede de bij de begeleidende foto’s behorende onderschriften.

 
 
Hyperlink

Het delen van een ‘normale’ hyperlink is onder voorwaarden toegestaan. Zo mag een hyperlink geplaatst worden naar vrij toegankelijke en rechtmatig gepubliceerde content, ook al rusten hier auteursrechten op. Onder vrij toegankelijk wordt verstaan dat de content niet is afgeschermd voor het publiek, dus waar geen inlog voor nodig is, en dat het niet een betaalde dienst betreft. Een rechtmatig gepubliceerde content houdt in dat de auteur deze zelf heeft geplaatst of hier toestemming voor heeft gegeven. Echter, de content mag geen smadelijke, beledigende of racistische teksten of afbeeldingen bevatten.

Bij het delen van een hyperlink op Twitter en Facebook wordt, om het traag laden van bronsites te voorkomen, automatisch een afbeelding meegenomen van de website waarnaar gelinkt wordt. De afbeelding wordt bij dit proces opgeslagen. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn. Dat wordt anders als de vertoonde afbeelding auteursrechtelijk beschermd is. In dat geval wordt de afbeelding gekopieerd, een verveelvoudiging dus. Deze herpublicatie van de afbeelding is, ondanks dat dit lijkt op embedden, een inbreuk op het auteursrecht. Uitzetten van deze handeling kan eenvoudig door bijvoorbeeld gebruik te maken van de functie ‘voorbeeld verwijderen’.
Daarnaast geldt dat de beheerder van een Facebookpagina of -groep met een linkverzameling wordt verondersteld zelf een selectie te hebben gemaakt en is daarom persoonlijk aansprakelijk voor de geplaatste links.

 

Hyperlink

Bij het delen van een hyperlink op Facebook wordt automatisch een afbeelding meegenomen van de website waarnaar gelinkt wordt. In dit geval rust op de afbeelding het auteursrecht.


 
Voorbeeld verwijderen

Dit kunt u uitzetten door op ‘Voorbeeld verwijderen’ te klikken.


 
 
In overleg is er veel mogelijk. Wenst u een afbeelding of tekst van deze website te gebruiken, dan kunt u contact opnemen met de beheerder via het contactformulier.
 
 
Tekst: Uit de oude Koektrommel
Bronnen: AVG, Auteurswet, Ius mentis en Legal Loyd
 
 

 
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Vanaf 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing; een uitwerking van de General Data Protection Regulation (GDPR). Dat betekent dat er vanaf die datum dezelfde privacywetgeving geldt in de gehele Europese Unie. De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) komt daarmee te vervallen.

De fundamentele principes uit de AVG zijn hetzelfde als uit de Wbp, echter in de AVG wordt de behoorlijke en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens aangescherpt. Zo dient een webbeheerder onder meer zorg te dragen voor een goede bescherming van persoonsgegevens en wordt u als bezoeker en/of gebruiker van een website voortaan expliciet om uw toestemming gevraagd deze vertrouwelijke informatie voor een bepaald doel te verstrekken.
 
 
Bezoeken en/of gebruiken van deze website

In het kader van de AVG zijn er enkele veranderingen toegepast op het bezoeken en/of gebruiken van de website Uit de oude Koektrommel, alsmede op het bezoeken en/of gebruiken van het onderdeel uitmakende van en aan de website Uit de oude Koektrommel gekoppelde stamboomprogramma. De gewijzigde privacyverklaring kunt u terugvinden in de disclaimer van deze website.
 
 

 
Het hostingbedrijf waar de website Uit de oude Koektrommel is ondergebracht zal in de nacht van 10 op 11 februari a.s. enkele servers verhuizen van Rotterdam naar Amsterdam. De werkzaamheden beginnen om 1:00 uur en zullen rond 3:00 uur afgerond worden. Hierdoor kan het gebeuren dat de website enkele uren niet bereikbaar zal zijn. Excuses voor het eventuele ongemak.

 

Werk in uitvoering

© Uit de oude Koektrommel


 
 

 
Uit de oude Koektrommel is vanaf deze week uitgebreid met een aan deze website gekoppeld stamboomprogramma, waarin de uitgebreide stamboomgegevens van de diverse families te vinden zijn. Dit Nederlandstalige programma van Webtrees biedt veel mogelijkheden voor u als bezoeker. Zo kunt u onder meer zelf de vormgeving van de diagrammen en stambomen aanpassen, uitgebreid zoeken of juist eenvoudig via het namenalfabet onder de kop ‘lijsten’ en het inzien van overzichtslijsten, een kalender en statistieken.
De komende periode zullen er nog wat aanpassingen plaatsvinden, echter deze betreffen enkel het toevoegen van foto’s en het verbeteren van ‘bijzondere tekens’.

Mocht u vragen hebben over het gebruik van het stamboomprogramma dan kunt u uiteraard altijd contact met mij opnemen. Dit geldt natuurlijk ook voor vragen over de stamboomgegevens.

Mijn speciale dank gaat uit naar MJB Events PR voor de realisatie van deze uitbreiding.

 

Uit de oude Koektrommel Stamboomprogramma

Stamboomprogramma Uit de oude Koektrommel
© Uit de oude Koektrommel


 
 

 
Momenteel is MJB Events PR achter de schermen druk bezig met het introduceren van enkele technische veranderingen op de website van Uit de oude Koektrommel. Ook in de genealogie moet je soms met ‘de tijd meegaan’!

Afgelopen week was er de aftrap met het Accelerated Mobile Pages Project, oftewel het AMP Project. Dit is een project van Google, dat ervoor zorgt dat webpagina’s razendsnel worden geladen op mobiele telefoons.
Normaliter heeft u als ‘mobiele’ bezoeker bij het downloaden van de website te maken met enkele trage elementen, zoals (extern) javascript, plug-ins, iframes en afbeeldingen of video’s. Door het ‘uitkleden’ van de website wordt dit vermeden. Het resultaat is een schone HTML-pagina, die u via 3G, 4G of Wi-Fi kunt bekijken. Op deze manier kunt u zuiniger omgaan met uw mobiele dataverkeer, wat tevens een kostenbesparing met zich meebrengt.

Indien u toch de oorspronkelijke pagina op uw mobiel wilt bezoeken, dan kunt u de URL bewerken door de /amp/ aan het eind weg te halen.

Voor meer informatie en advies over het AMP Project kunt u terecht op: MJB Events PR