Wegwijs: Militaire stamboeken en lijsten Staatse Leger 1707-1795

 
Via de digitale index van het Nationaal Archief kunt u op naam zoeken naar een Staatse militair. Vooralsnog is het niet mogelijk de scans daar digitaal in te zien; u kunt ze enkel bestellen.

De scans zijn wel te vinden op de website van FamilySearch. In het overzicht ‘Militaire stamboeken en conduitelijsten Staatse Leger 1707-1795’ op deze website vindt u de verwijzingen naar de scans van de bewaard gebleven militaire stamboeken en de conduite-, rang-, rangeer-, rekruten- en afrekeningslijsten en rapporten. Om de registraties in te zien heeft u een (gratis) account bij FamilySearch nodig.

Van militaire registraties vóór 1707 is niets bewaard gebleven. Voor de periode van 1707 tot 1795, en met name tot 1772, geldt dat deze zeer incompleet is.
Het grote verschil met de militaire stamboeken is dat de conduite-, rang-, rangeer-, rekrutenlijsten minder persoonlijke gegevens vermelden en geen overzicht van de loopbaan van een militair. Afhankelijk van de soort lijst kan de persoonlijke informatie over een militair zeer beperkt zijn.

Op een conduitelijst vindt u de beoordeling van een militair, waaronder zijn bekwaamheden, handelingen, karaktereigenschappen en geschiktheid voor bevordering tot een hogere rang. De conduitelijst werd geraadpleegd bij eventuele bevorderingen en bij benoemingen in bijzondere betrekkingen.
Een ranglijst geeft aan bij welk regiment een militair diende. Veelal worden alle militairen van het betreffende regiment of garnizoen en het jaartal vermeld. Persoonlijke informatie over de militair gaat vaak niet verder dan naam, rang en leeftijd.
Een rangeerlijst geeft de opstelling van de manschappen in gelederen aan. Er werd gevuurd vanuit drie gelederen: het Eerste Gelid werd gevormd door de langste manschappen, het Tweede Gelid door de kleinste manschappen en het Derde Gelid door overigen. Persoonlijke informatie op de rangeerlijst, ingedeeld per bataljon, bestaat uit vermelding van naam, rang, volgnummer, lengte op kousen en leeftijd.
Op een rekrutenlijst worden de nieuw aangekomen militairen vermeld. De gegevens op deze lijst variëren van persoonlijke informatie tot nauwelijks of geen persoonlijke gegevens.

Aan de hand van een voorbeeld wordt uitgelegd hoe u gerichter kunt zoeken naar scans.
 
 
Voorbeeld

Gezocht wordt naar de gegevens van Jan Encklaar. Ga naar Landmacht: Officieren, Onderofficieren en Manschappen (Staatse Militairen) op de website van het Nationaal Archief en geef in de zoekbalk ‘Encklaar’ in.

 
Staatse leger 1

 
Er wordt één treffer gevonden. Links ziet u dat hij vermeld wordt in het stamboek van het wapen infanterie in het regiment Acronius.

 
Staatse leger 2

 
Door op de naam te klikken komt u in het overzicht met bronverwijzing. Het is in dit geval niet nodig te klikken op deze bronverwijzingen. De inventaris- en folionummers worden al aangegeven. Mocht er geen folionummer zijn vermeld, dan loont het zeker de moeite om wel op de bronverwijzing te klikken. Mogelijk verwijst deze naar bijvoorbeeld het bataljon van het regiment, wat het gerichter zoeken gemakkelijker maakt.

 
Staatse leger 3a

 
Voor dit voorbeeld houden we de eerste bronverwijzing aan; inventarisnummer 1949 en folionummer 30.

Met het gevonden inventaris- en folionummer gaat u naar het overzicht Militaire stamboeken en conduitelijsten Staatse Leger 1707-1795. Vervolgens naar ‘Stamboeken’ en ‘Regiment Generaal Majoor Van Acronius’. Achter de link staat ‘Inventaris 1949’ vermeld, wat overeenkomt met de bronverwijzing van het Nationaal Archief. Mocht het inventarisnummer niet overeenkomen, dan kunt u het juiste inventarisnummer vinden door bijvoorbeeld Ctrl+F te gebruiken.

 
Staatse leger 4

 
Ga via de link ‘Stamboeken 1739-1795’ naar de verfilmingen van FamilySearch en blader naar het aangegeven folionummer 30. Dit folionummer is rechts bovenaan op de rechter pagina te vinden.

 
Staatse leger 5
 
U vindt de inschrijving en militaire gegevens van Jan Encklaar in afbeelding 34.

 
Staatse leger 6
 
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel