Wegwijs: Nederlandse militairen in het leger van Napoleon

 
Voorouder in Franse dienst

Het kan gebeuren dat u tijdens uw onderzoek een vermelding tegenkomt over een voorouder, die in het leger van Napoleon heeft gediend. Via de online databank ‘Nederlandse militairen in het leger van Napoleon’ van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) is het eventueel mogelijk meer gegevens te vinden. Deze databank bevat de, doorgaans naar het Frans omgezette, namen van 53.000 Nederlandse mannen die tussen 1797 en 1814 onder Franse vlag hebben gestreden. De gegevens komen uit de stamboeken en officiersdossiers van Service Historique de la Défense in Vincennes.

Wanneer u de betreffende persoon in de databank heeft gevonden, zult u de melding tegenkomen: Bewaarplaats Service Historique de la Défense, Vincennes/Parijs (niet te raadplegen bij het NIMH). De digitale zoektocht lijkt daarmee te eindigen. Toch is een deel van deze militaire stamboeken zeker online te vinden. Het gaat daarbij om stamboeken die vallen onder de subseries 20 YC en 21 YC, die betrekking hebben op de Keizerlijke Garde (Garde Imperiale) en de regimenten Infanterie van Linie (Infanterie de Ligne). De overige boeken, in te zien in het Service Historique de la Défense in Vincennes, worden nog geïndexeerd en gedigitaliseerd en zullen te zijner tijd online verschijnen.

De genoemde subseries zijn te vinden op de website ‘Mémoire des Hommes’ van het Franse Ministerie van Defensie. Aan de hand van een voorbeeld zal het stappenplan worden uitgelegd, zodat ook degene die de Franse taal onvoldoende machtig is eenvoudig bij de stamboeken op de Franse website uit kan komen.
 
 
 
Voorbeeld

In de databank van het NIMH is een willekeurige ingeschrevene onder subserie 21 YC gekozen. Belangrijk om te onthouden is de eenheid (125e Regiment Infanterie van Linie), het stamboeknummer 4950 en het inventarisnummer SHD (Service Historique de la Défense) 21 YC 876.

 
NIMH

 
Ga via deze link naar de website ‘Mémoire des Hommes’ van het Franse Ministerie van Defensie. U heeft rechts bovenin de keuze om de pagina in het Engels te vertalen. Echter, daarmee worden enkel de titels vertaald als u verder gaat zoeken; de overige tekst blijft in het Frans staan.

 
SHD Website

 
Scrol nu iets naar beneden en klik op ‘Parcours individuels’.

 
SHD2

 
Klik in het scherm op ‘Registres matricules dit “contrôles de troupe”‘.

 
FD1

 
Via het volgende scherm heeft u een paar opties om te bekijken. Om door te gaan met het onderzoek klikt u op de button ‘Faire une recherche’.

 
FD2

 
U bent aangekomen bij het zoekscherm. Niet alle velden hoeven ingevuld te worden. Klik in het scherm ‘Arme’ op het ‘pijltje’ om het menu uit te vouwen.

 
FD3

 
Kies voor het gezochte legeronderdeel ‘infanterie de ligne’ (Infanterie van Linie).

 
FD4

 
Zoeken op ‘infanterie de ligne’ geeft 971 hits. Vervolgens gaat u het zoekveld ‘Unité’ en klikt u op het ‘pijltje’ om het menu uit te vouwen.

 
FD5

 
Kies voor het gezochte ‘125e régiment d’infanterie de ligne’ (125e Regiment Infanterie van Linie).

 
FD6

 
Voor het ingegeven legeronderdeel zijn 3 resultaten gevonden onder subserie SHD/GR 21 YC 1 tot 963.

 
FD7a

 
Bij het gezochte inventarisnummer SHD 21 YC 876  klikt u op de button onder ‘Images’ om rechtstreeks naar het betreffende stamboek te gaan.

 
FD8

 
De laatste stap is het vinden van stamboeknummer 4950. De inschrijvingen zijn oplopend gerangschikt. Door gebruik te maken van de pijltjestoetsen rechtsonder kunt u door het stamboek bladeren. De gezochte inschrijving vindt u op pagina 28.
Achterin elk stamboek bevindt zich een index. Mocht het stamboeknummer u niet bekend zijn, dan kunt u dit via de index opzoeken.

 
Frans stamboek
 
 
 
 
Overlijdensverklaring

In de laatste kolom van het bovenstaande stamboek is te lezen dat de persoon in kwestie is overleden in het ziekenhuis van Amiens op 12 december 1812.

 
Vermelding overlijden

 
Een groot deel van de overlijdensverklaringen uit de registers van Den Haag, betreffende in het ziekenhuis overleden Nederlandse militairen in Franse krijgsdienst over de periode 1792-1815, is bewaard gebleven. Naast gegevens van de overledene en data van opname in het ziekenhuis en overlijden, is tevens de doodsoorzaak vermeld.
Overlijdensverklaringen van in Oost-Europa overleden Nederlandse militairen zult u niet aantreffen. Hoogstens zijn van vermisten of gesneuvelden de namen te vinden op enkele websites. Zie daarvoor Franse dienst.

De scans van de overlijdensverklaringen zijn in te zien via FamilySearch. Hiervoor heeft u een (gratis) account nodig. De overlijdensverklaringen zijn gerangschikt op achternaam; A-B, C-F, G-H, I-K, L-M, N-R, S-U en V-Z. De namenklapper op de overlijdensverklaringen vindt u hier. In de digitale index van het Nationaal Archief kunt u op naam zoeken. Echter, daarbij dient u wel rekening te houden met spellingvarianten en zijn er de scans niet digitaal beschikbaar.

 
Overlijdensverklaring Franse Dienst

 
Daarnaast zijn er via FamilySearch enkele lijsten te vinden met namen van Nederlanders in Franse krijgsdienst betreffende gesneuvelden, gewonden, gevangenen, vermisten en vermeldingen van moed en goed gedrag tijdens diverse militaire ondernemingen.

Veldtocht in Noord-Holland 1799-1802
Veldtocht in Duitsland 1800-1801
Veldtocht in Duitsland en Zweeds-Pommeren 1804-1807
Het innemen van Stralsund en Demmitz 1809
Herinnemen Fort Bath 1809
Veldtochten in Spanje 1809-1810
 
 
Tekst: © Uit de oude Koektrommel